Nie, nie piszę o dzieciach ADHD czy zaburzonych jakoś w sensie ze zdiagnozowaną jakąś chorobą, tylko serio o małych sadystach. I nie róbmy z dzieci/nastolatków bezrefleksyjnych zombie. Nie chodzi mi, o jakieś głębokie refleksje z ich strony. Ale chyba dzieciak, nawet w wieku podstawówkowym, umie skojarzyć fakt: wyzywam brzydko kogoś -> robię komuś przykrość. Biję kogoś patykiem (bez powodu, dla zabawy) = kojarzę, że kogoś może to boleć, bo i mnie bolało = robiąc to specjalnie = robię komuś krzywdę podwójnie.

Chodzi nawet o proste skojarzenia, a nie jakąś głęboką podróż w głąb siebie, dzięki której dziecko/ nastolatek kojarzy, że robi źle. I rozbija mi się tylko o to, aby dziecko miało minimum szacunku do drugiego człowieka. Tylko tyle. A jeśli bije, nie umiejąc podać powodu, wyzywa, bo idzie za owczym pędem, opluwa i nie umie skojarzyć, że plucie = nie ładnie, i nie widzi w tym niczego złego, no to mamy problem. A od dzieciaków w pewnym wieku, jednak oczekuje się, minimalnej odpowiedzialności za to co robią. A jeśli ktoś mając xx lat, nadal jest intelektualną amebą i nie umiem połączyć kropek…serio, wiele można zwalić na rodzinne dramaty, wychowanie, wzorce, choroby etc. Ale mi chodzi o ten odsetek oprawców, którzy to po prostu robią z mściwą satysfakcją na gębie.

I ok, pewne rzeczy da się przepracować u psychologa. Ile jest jednak takich ludzi, którzy wchodzą z takim zestawem paskudnych cech w dorosłe życie i nadal nie widzą niczego złego w swoim zachowaniu? Po prostu nie róbmy z dzieciaków i nastolatków ameb, które totalnie nie wiedzą co robią. Nie oczekuję od nich moralno-etycznych rozkmin w przedszkolu. Ale prostej matematyki, skojarzenia „ja bym nie chciał być tak traktowany = nie będę komuś robił takiej krzywdy” . I nie wszystko bierze się z zaburzeń czy rodzinnego domu, a poczucia „JA MOGĘ i gówno mi zrobicie”. I o takich dzieciakach mówię.

I jeszcze jedno: jak pisałam, zdaję sobie sprawę, i akceptuję wymienione przez P. Miniaturową możliwe przyczyny. Ja tylko próbuję wskazać, że nie wszystkie rzeczy da się „usprawiedliwić” np. ciężką sytuacją domową, a i pewnych rzeczy nie da się tylko zwalić na smutną biografię dzieciaka. Dziecko to mały człowiek, które też ma pewne cechy charakteru, uczmy je odpowiedzialności za swoje czyny, a nie traktujmy do pewnego wieku jak bezwolne marionetki.

Taki dzieciak czy też nastolatek nie ma wglądu w siebie i swoje motywacje. Pani Miniaturowa podaje powody rozpoznane przez specjalistów, a Ty przytaczasz wypowiedzi samych sprawców, którzy mają tylko kilka, kilkanaście i nie wiedzą, że odreagowują na młodzieży jakieś swoje krzywdy. Dorośli sprawcy też tego często nie wiedzą – np. nie kojarzą własnego stosowania przemocy z tym, że kiedyś sami jej doznawali i bezwiednie powtarzają wyuczone wzorce. To, dlaczego ktoś się znęca nad innym, odkrywa psycholog w procesie pracy z takim przemocowym klientem.

Pod koniec, wydaje mi się, piszesz jeszcze o dzieciakach z zaburzeniami w rodzaju ADHD. To jeszcze inna sytuacja. Takie dzieci wymagają intensywnej pracy ze specjalistami i (przede wszystkim) stawiania im jasnych, stanowczych granic. Mam kolegę, który byłby może takim małym potworem, który wyrósłby potem na dużego potwora, ale na szczęście otoczono go profesjonalną opieką i jest OK.